Na lange tijd in Indonesië te hebben gewoond en geleefd in lokale kampungs, wordt één ding pijnlijk duidelijk: een groot deel van de armoede, schulden en zelfs prostitutie is geen toeval, maar het directe gevolg van diepgewortelde familiepatronen. Dit is geen theorie, geen statistiek, maar dagelijkse realiteit.
De last van het eerste kind (anak pertama)
In veel Indonesische families rust de financiële verantwoordelijkheid vrijwel volledig op de schouders van het eerste kind, de anak pertama. Van haar — vaak een dochter — wordt verwacht dat zij zorgt voor:
jongere broertjes en zusjes, de ouders, soms zelfs oma’s, ooms, tantes, nichtjes en neefjes.
Dit is geen vrijwillige solidariteit, maar een culturele plicht. Niet meedoen is geen optie.
Geen gedeelde verantwoordelijkheid
Wat daarbij opvalt, is het schrijnende gebrek aan wederkerigheid. Jongere kinderen:
- helpen niet mee in huis,
- dragen niets bij aan inkomen
- hangen op hun telefoon, slapen, of zwerven rond zien werken of bijdragen niet als hun taak.
Na school is er geen discipline, geen huishoudelijke verantwoordelijkheid, geen besef van hygiëne of samenleven. Afval wordt simpelweg achter in de tuin gegooid. Zelfs als je vuilnisbakken koopt of oplossingen aandraagt, worden die genegeerd. Het gevolg: ratten, kakkerlakken en ander ongedierte zijn normaal. Vies en ongezond leven wordt geaccepteerd.
Opvoeding stopt bij eten en wassen
Moeders helpen vaak nog met de verzorging van de kinderen — eten geven, melk, kleren wassen — maar opvoeding in de zin van normen, verantwoordelijkheid of toekomstbesef ontbreekt. Discipline is afwezig. Grenzen worden niet gesteld. Alles draait om vandaag, nooit om morgen.
Dagelijkse financiële druk
Elke dag wordt er geld gevraagd aan het eerste kind. Niet één keer, niet incidenteel, maar structureel.
Nieuwe telefoons, schoenen, kleding — alles “moet” worden betaald door degene die al alles draagt.
Empathie ontbreekt volledig. Niemand zegt:
- “Laten we meehelpen”
- “Misschien kunnen wij ook werken”
- “Misschien hebben we dit niet nodig”
Integendeel: de druk neemt toe.
Schulden als logisch gevolg
Het resultaat laat zich raden. Het eerste kind:
- komt in schulden
- kan het financieel niet meer bijhouden
- raakt mentaal uitgeput
- zit gevangen tussen culturele plicht en economische realiteit
Uitstappen uit dit patroon betekent verstoting, schuldgevoel en sociale afwijzing. Dus blijft men doorgaan — tot het breekt.
Van overleven naar prostitutie
Voor veel vrouwen is prostitutie geen “keuze”, maar een laatste redmiddel. Niet uit luxe, maar uit wanhoop. Omdat het gezin geld nodig heeft. Omdat schulden zich opstapelen. Omdat er geen andere uitweg lijkt te zijn.
En ironisch genoeg verandert dat niets aan de cultuur. Het systeem blijft intact. De druk blijft bestaan. De cyclus herhaalt zich bij de volgende generatie.
De harde conclusie
Zolang:
- verantwoordelijkheid eenrichtingsverkeer blijft
- opvoeding stopt bij voeding
- het eerste kind als onuitputtelijke geldbron wordt gezien
zal armoede structureel blijven bestaan. Niet door gebrek aan kansen, maar door sociale patronen die niet ter discussie mogen worden gesteld.
Dit is geen aanval op Indonesië. Dit is een constatering van wat er gebeurt als cultuur boven realiteit wordt geplaatst — en niemand durft in te grijpen.
Zo zit het in elkaar. Zonder doekjes eromheen.
